شخصی

.
🔹پدر هم متواضع باشد و هم متین. پدر باید هم در نظر فرزند عظیم باشد و هم با فرزند بازی کند. باید بین این دو تا جمع شود؛ نه آن بازی‌ای که پدر بازیچه شود درست است و نه آن عظمتی که بچه بازیچه شود: «وَ ابْتَغِ بَيْنَ ذلِكَ سَبيلاً». این پیچیدگی و مشکل تربیت است.

🔸انبیاء چگونه به سراغ انسان‌ها می‌آیند؟ «أُولِي قُوَّةٍ فِي عَزَائِمِهِمْ وَ ضَعَفَةً فِيمَا تَرَى الْأَعْيُنُ مِنْ حَالاتِهِمْ»؛ به ظاهر حالشان که نگاه می‌کنی، ضعفا هستند؛ ولی به عمق وجودشان که نگاه می‌کنی، در عزیمت و اراده‌شان صاحب قوت‌اند.

🔹پدر باید چنین سبکی نسبت به فرزند را داشته باشد؛ یعنی بچه به پدرش که نگاه می‌کند، در عین اینکه تواضع و مهربانی و نرمش و خضوع را در او می‌بیند، قدرت و عزم و اراده را هم ببیند؛ یعنی اگر این پدر خواست مدتی با بچه صحبت نکند و با او قهر کند، بتواند این کار را بکند و بچه نتواند او را نرم کند. وقتی چنین شد، موضع بچه نسبت به پدرش عوض می‌شود و می‌گوید: پدر بازیچه نیست. (آیت الله حائری شیرازی، راه رشد، جلد ۲، صفحه ۱۸۱)

 كودك وقتى كه چشم باز مى‌كند و پدر نيرومند و نان آور خود را مى‌بيند، خود به خود شيفته او مى‌شود و به تقليد از او مى‌پردازد، به شرط آن كه اين شخصيت پدر…مورد تحقير مادر و ديگران قرار نگيرد و يا تا سطح شخصيت كودك پايين نيايد.

 پدر با شخصيت مى‌تواند حتى هنگام شوخى و بازى و بگو و بخند، عظمت خود را داشته باشد، حتى هنگامى كه فرزندش بر سر و رويش مى‌پرد اين عظمت را حس كند. پدر با شخصيت مانند كوه است، حتى هنگامى كه بر سر او پا مى‌‌گذاريم، در دل از او وحشت داريم و از بلنديش مى‌‌هراسيم. (استادصفایی حائری ،تربیت کودک، صفحه ۵۵)

خشیت از پدر در طفولیت، خشیت از الله است. چون بچه، پدر را رازق می‌داند و حرمت به او، حرمت به الله است. جدی گرفتن پدر، جدی گرفتن خداست. چون بچه آنچه را از خدا می‌گیرد فعلاً از دست این شخص می‌گیرد. (آیت الله حائری شیرازی ،راه رشد، جلد۲، صفحه۱۸۳)

پدر وقتی خوش‌اخلاق و با تحمل و با حوصله باشد، بچه باشخصیت می‌شود. حوصلۀ پدر، حوضی است که بچه در آن رشد می‌کند. بچه، مثل «ماهی» است و «حوصلۀ پدر» مثل حوض. آن پدری که حوصله‌اش زیاد است، مثل دریاچه است و بچه تا حدّ ماهی‌های دریاچه رشد می‌کند و بزرگ می‌شود. پدری که از این هم باحوصله‌تر است، مثل یک دریاست، بچه مثل ماهی در دریا، به اندازۀ نهنگ قدرت و جرأت پیدا می‌کند…

کسی که می‌خواهد بچه‌اش مثل حضرت امام بشود که این قدرت و روحیه را در عالم دارد، باید بداند که اینها در اقیانوس به عمل می‌آیند. حوصلۀ پدر باید اقیانوس باشد…

اگر پدر به فرزند شخصیت داد، روحِ بزرگِ پدر تبدیل به باغی می‌شود که بچه در آن گردش می‌کند…گاهی یک انسان برای انسان دیگری از یک باغ، فرح‌افزاتر است. گاهی که به تنهایی به باغ می‌روی، خسته می‌شوی و وقتی پهلوی دوست صمیمی‌ات می‌نشینی، دلت باز می‌شود؛ چون انسان از باغ وسیع‌تر است. اگر پدر طوری برخورد کرد که بچه به جای اینکه از او فرار کند و وحشت کند و به او اعتماد نداشته باشد، وارد روح پدر شود… و با او انس بگیرد، در این حالت بچه رشد می‌کند.

همین مطلب را به مربی‌ها هم توصیه می‌کنم. مربی‌ها حوضچۀ تربیتیِ بچه‌هایشان هستند. اگر مربی کم‌حوصله باشد، متربی او ماهی آکواریومی می‌شود؛ اما اگر می‌خواهد نهنگ تربیت کند، باید سعی کند حوصله داشته باشد؛ یعنی اگر کار خوبی کرد، خیلی ذوق‌زده نشود و خیلی قضیه را در ذهن خودش بزرگ نکند. (آیت الله حائری شیرازی ،راه رشد، ج۲، ص۱۴۰)